شرح وظایف بهورز در خانه بهداشت بخش دوم

خلاصه ارزیابی و طبقه بندی برای تمام کودکان کمتر از 8 سال

از مادر درمورد سلامت کودک سوال کنید

اگر برای مراقبت های دوره ای مراجعه کرده است مراحل زیر رادنبال کنید

(اگر برای مراقبت ویژه آمده است مراقبتهای پیگیری رابه عمل آورید)
 
کنترل کودک از نظر نشانه های خطر، وضعیت عمومی

کنترل کودک کمتر از 2ماه از نظر وضعیت زردی

کنترل کودک از نظر وضعیت وزن

کنترل کودک از نظر وضعیت قد

کنترل کودک از نظر وضعیت دور سر

کنترل کودک از نظر دهان و دندان

کنترل کودک از نظر وضعیت بینایی
 
کنترل کودک از نظر وضعیت تکامل

وضعیت واکسیناسیون و مکمل های دارویی کودک را کنترل کنید و تصمیم بگیرید آیا

امروز نیاز به واکسن یا داروی مکمل دارد ؟

سپس توصیه های لازم را ارائه و با مادر مشاوره کنید

 
 
تنظیم خانواده


 آموزش ، اجرا و پیگیری برنامه های تنظیم خانواده در زنان 10 تا 49 ساله شوهردار

این گروه ماهی یکبار مورد مراقبت قرار می گیرند.

آموزش و مراقبتهای تغذیه ای

مواد غذائی چکونگی پخت و مصرف آنها در مناطق مختلف کشور، تابع شرایط اقلیمی

جغرافیایی، سنتها و عادات مردم آن ناحیه است. شناخت این ویژگیها، تعیین علل و

نوع کمبودهای غذایی باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. جا دارد که آموزشهای خانه

بهداشت بطور عمده در جهت یافتن راههای استفاده صحیح از مواد غذایی موجود

عادت کنند و بتدریج مواد غذایی لازم و جدید در عادتهای غذایی آنان را یابد. مثلاً اگر

کارشناسان تغذیه مراکز بهداشت استانها ضمن بررسیهای خود برای شناخت منابع

غذایی رایج در منطقه، کمبودی در مصرف سبزیهای تازه ملاحظه کنند. باید طبق

برنامه ریزی دقیقی محوطه حیاط خانه های بهداشت را به عرصه ای برای کاشت

انواع سبزیها، گوجه فرنگی و ... بدل کنند و طرز کاشت، برداشت و استفاده از مواد

مذکور را توسط بهورزان عملاً به مردم بیاموزند. نگهداری و پخت صحیح مواد غذایی

قابل دسترس نیز باید قسمت دیگری از فعالیتهای خانه های بهداشت باشد.

مراقبت از دانش آموزان و بهداشت مدارس

 بازدیدهای منظم از مدارس روستاهای تحت پوشش در طول سال تحصیلی و تشکیل

جلسات آموزشی برای دانش آموزان

 معاینه جمعی دانش آموزان بطوری که هر دانش آموز در طول سال تحصیلی دو بار

مورد معاینه قرار گیرد. در این معاینه ها، دانش آموزان باید از نظر ضایعات قارچی مو،

ضایعات پوستی دیگر، ورم ملتحمه، تراخم، مشکلات دید و شنوایی و... در بررسی و

موارد مشکوک به پزشک ارجاع داده شوند.

بررسی بهداشت محیط اعم از مجموعه کلاسها، ، دستشویی ها و فاضلاب و...

بررسی بهداشت بوفه مدرسه از نظیر محیط بوفه، مواد غذایی، کارکنان بوفه

بررسی بهداشت اماکن عمومی مجاور مدرسه مثل بقالیها، رستورانها، ساندویچ

فروشیها، دستفروشها و...


بهداشت دهان و دندان

آموزش مادران باردار در زمینه بهداشت دهان و دندان در دوران بارداری و شیردهی

آموزش مادران در زمینه بهداشت دهان و دندان شیر خوارانو مراقبت از دندانهای

شیری کودکان

 آموزش دانش آموزان در زمینه بهداشت دهان و دندان

 معرفی کردن مواردی که نیازمند مراقبتهای بیشتری هستند به مراکز

بهداشتی درمانی

ایمن سازی

در آغاز استقرار خانه بهداشت، کلیه کسانی که واکسیناسیون آنها کامل نیست

مشخص می شوند و طبق تقویم زمانی تعیین شده واکسیناسیون آنها انجام

می گیرد. با ادامه این برنامه، پس از مدتی فقط ایمن سازی متولدین جدید، موارد

یادآور و واکسیناسیون عمومی در جریان همه گیریها مورد نیاز خواهد بود؟ به این ترتیب

با اجرای صحیح برنامه واکسیناسیون اکتیو باید:

همه کودکان زیر 2 سال برنامه منظم و ثبت شده ای برای واکسیناسیون داشته

باشند، به نوعی که در هر مقطع زمانی کنترل وضعیت پیشرفت واکسیناسیون هر

کودک و کل کودکان این گروه سنی میسر باشد.

 واکسیناسیون تمام کودکان 2 تا 5 ساله کامل باشد و تمام آنها واکسنهای یادآور

لازم را دریافت کرده باشند.

 کلیه زنان باردار بایستی علیه بیماری کزاز و دیفتری واکسینه شده باشند.

نظارت بر موازین بهداشت حرفه ای

نظارت بر موازین بهداشت حرفه ای وجود نور کافی در کارگاههای قالی بافی و نظایر

آن، آموزش تغذیه مناسب برای کارگرانی که در اماکن کم نور کار می کنند، راههای

محافظت چشم و دهان در مقابل گرد و غبار محیط کار، محافظت گوشها در برابر

صداهای زیان آور ناشی از کار و ورشهای پیشگیری از مسمومیتها ناشی از

حشره کشها و سموم نباتی.

کلیه کارگاههایی که محدوده هر خانه بهداشت قرار دارد باید حداقل هر دو ماه

یکبار مورد بازدید قرار گیرد.

محیط عمومی روستا

در آغاز کار، جمع آوری اطلاعات، نیازهای عمومی روستاهای تحت نظر خانه بهداشت

را تا حدود زیادی روشن می سازد. جلب مشارکت مردم و فراهم آوردن موجبات تأمین

آب سالم و کافی باید از مهمترین برنامه های بهداشتی تلقی و پیگیرانه دنبال شود،

زیرا تأمین این نیاز و نیز دفع بهداشتی فاضلاب و زباله صرفنظر از اثر غیر قابل انکاری

که در زندگی روستائیان دارد، در گسترش نفوذ خانه های بهداشت نیز تأثیری بسزا

خواهد داشت.

آموزش مردم در جلوگیری از آلوده کردن آبهای مصرفی ده، پر کردن و خشکانیدن یا

سمپاشی گندابها و آبچالها از مهمترین اقدامهایی است که باید در این زمینه

صورت گیرد.

اقدامهای بهداشتی دیگر از قبیل راهنمایی و کمک به احداث حمام عمومی، کشتارگاه،

غسالخانه، رختشویخانه و... نیز از فعالیتهای خانه بهداشت خواهد بود که در همه

حال با جلب مشارکت مردم صورت می گیرد.

فعالیت برای تأمین برق عمومی، جاده های ارتباطی، خیابان بندی، درختکاری در

محیط روستا و ترویج سبزیکاری در خانه ها و... می تواند مضمون فعالیتهای اجتماعی

خانه بهداشت را تشکیل دهد که با یاری مدیریتهای سطوح بالا و همکاری سازمانهای

دیگر پیگیری و اجرا شود. این فعالیتها نفوذ کارکنان بهداشتی را در جامعه افزایش

خواهد داد.

بهسازی محیط

فعالیت بهسازی:

خانه های بهداشت می تواند زمینه های گسترده ای را در برگیرد، از جمله موارد

زیر را شامل باشد:

 پیگیری برای تأمین آب مصرفی سالم و ضد عفونی کردن آبهای آشامیدنی با

مشارکت مردم

 کمک به تهیه توالت بهداشتی و دستشوئی

 آموزش و فراهم آوردن وسایل و کمک های لازم برای صاف کردن دیوارها، عایق

سازی کف، تأمین پنجره و نور کافی برای اتاقها و پوشش پنجره ها برای جلوگیری

از ورودحشرات و مگس

 آموزش مردم و فراهم آوردن امکانات لازم برای دفع صحیح زباله

 آموزش جداسازی درست و منطبق با ضوابط بهداشتی محل زیست از محل

نگهداری دام و طیور

 راهنماییهای لازم در باب جمع آوری و دفع فضولات حیوانی

 توجه خاص به بهداشت محیط مدارس که با گروه آسیب پذیرتری سروکار دارد.

 بهداشت محیط و کارگاههای کوچک و خانگی (پنیرسازی، قالی بافی و...)

بهداشت محیط اماکن عمومی:

بهداشت محیط اماکن عمومی نظیر مسجد، مغازه ها و ... هر سه یکبار ماه

کنترل گردد.

بهداشت محیط مرکز تهیه و توزیع مواد غذایی و سلامت مواد عرضه شده:

کنترل بهداشت و سلامت مواد غذایی در رستورانها و کافه ها، قصابیها، لبنیات

فروشیها و... هر دو ماه یکبار صورت می گیرد.

بازدید منزل:

بازدید از منازل روستایی به دلایل زیر از اهمیت زیادی برخوردار است:

 دوستی و ارتباط کارکنان بهداشت را با خانواده ها ارتقاء می بخشد.

 موجبات آموزش چهره به چهره با آموزش گیرندگان را فراهم می کند

 واقعیت محیط زیست مردم و شرایط طبیعی زندگی آنان را به کارکنان

خانه بهداشت نشان می دهد.

 معلوم می کند که درک افراد مختلف از دستورهای بهداشتی در عمل چگونه است

و در چه مواردی و چطور باید این عملکرد ها را تصحیح نمود.

 امکان پیگیری درمانی بیماران مزمن و مراقبتهای ویژه را فراهم می سازد.

بنابراین بازدید منزل نباید تنها به پرکدن فرمها منحصر شود، بلکه باید با استفاده

از تمام فنون تربیتی، سنتی،

فرهنگی، هوش و ذکاوت فردی عوامل اجرایی، به صورت فعالیتی ثمر بخش و

مؤثر در آید.

بیماریابی:

بیماریابی یکی از مهمترین فعالیتهای خانه بهداشت است که باید متناسب با تواناییها

و آموخته های کارکنان خانه بهداشت و یافتن تکنولوژی مناسب برای هر مورد سازمان

داده شود. غربالگری(screening جمعیت تحت پوشش یا گروههای سنی، جنسی و

شغلی خاص از طریق جستجو یک یا چند علامت واضح، مشخص کننده و اختصاصی

می تواند بطور مستمر یا در مقاطع زمانی معین، با وسعت و سرعت توسط خانه های

بهداشت انجام گیرد. مثل:

 غربال کردن دانش آموزان از نظر کچلی، عوارض پوستی، بیماریهای چشم و مشکلات

دید، شنوایی ، اسکلتی و....

 غربالگری کارگران کارگاهها از نظر عوارض پوستی، چشمی، شنوائی و...

 غربال کردن جمعیت از نظر بیماران دارای لکه های بیرنگ پوستی فاقد حس در

مناطق آندمیک جذام

 غربال کردن زنان در معرض خطر سرطان پستان با انجام و آموزش معاینه پستان

 غربالگری بیماران مشکوک به مالاریا در مناطق آندمیک مالاریا از طریق گرفتن

لام خون از بیماران تب و لرز دار.

 غربال کردن بیماران روانی

 و بسیاری موارد مشابه که می توان با برقراری تکنولوژی مناسبی این غربالگریها را

برقرار کرد، مشروط بر این که سطح بعدی ارجاع برای پذیرش بیماران غربال شده

ارجاعی آماده شده باشد.

درمان برخی از بیماریها براساس پروتکل : بیمارانی که پروتکل درمانی ابلاغ شده ای

دارند (مثل اسهال ARTو...) می توانند مستقیماً توسط خانه بهداشت تحت درمان

قرار گیرند.

 کمکهای اولیه درمانی و پیشگیری درمان.

بیمارانی که به خانه بهداشت مراجعه می کنند، پس از معاینه اولیه، تنها از درمانهای

علامتی کم خطر و مجاز استفاده خواهند کرد.

نکته مهم: این است که همراه با تجویز داروهای مجاز، باید چگونگی مراقبتهای لازم

به بیمار و اطرافیان او آموخته شود. بیماران خانه بهداشت به چهار گروه تقسیم

می شوند:

اول : بیمارانی که درمان آنان توسط پزشک تجویز و پیگیری آن به عهده خانه

بهداشست گذارده شده است(مانند بیماران مبتلا به مالاریا سل و...)

دوم: کسانی که ناراحتی آنان با دادن داروهای اولیه و درمانهای علامتی برطرف

می گردد.

سوم: مراجعینی که احتیاج فوری به پزشک ندارند و می توانند ضمن دریافت داروهای

اولیه، برای روز بازدید پزشک در لیست نوبت معاینه پزشکی قرار گیرند.

چهارم: بیمارانی که باید فوری به پزشک مرکز بهداشتی درمانی معرفی شودن که

در این صورت برگ ارجاع تنظیم، تسهیلات لازم برای اعزام آنان فراهم می گردد.

در موارد ضروری، مثل بیماریهای واگیردار، آموزش اطرافیان بیمار در زمینه روشهای

صحیح پرستاری از بیمار، مصرف صحیح دارو، رعایت موازین پیشگیری و ... بعهده خانه

بهداشت است، که باید از طریق مراقبت یا بازدید ادواری در منزل مورد پیگیری قرار

گیرد و به این ترتیب ضمن پیگیری درمان بیمار، از سلامت اطرفیان بیمار مراقبت شود.

تزریقات:

جز تلقیح واکسن انجام تزریقات دیگر توسط بهورزان مطلقاً ممنوع است.

تزریقات زیر جلدی و عضلانی نیز در مورد هر بیمار و بار اول هر دارو، حتماً باید با حضور

پزشک انجام گیرد.

تکرار تزریقات بدون حضور پزشک مشروط به این است که تزریق اول با حضور پزشک

انجام گیرد.

تکرار تزریقات بودن حضور پزشک مشروط به این است که تزریق اول با حضور پزشک

انجام یافته و دستور ادامه تزریقات بصورت کتبی در نسخه قید شده و در اختیار بهورز

قرار گرفته باشد.

پانسمان:

انجام پانسمانهای ساده، جزو وظایف بهورزان است.

فوریتها:

در موارد فوریتها و بروز سانحه(خونریزی عمده، شکستگی، سوختگی، ضربه، خفگی،

مسمومیت،...) پس از انجام کمکهای اولیه مناسب ، باید هر چه زودتر بیمار را اعزام

نمود و در مورد حوادث جمعی، باید هر چه فوری تر مراتب را به مرکز بهداشتی

درمانی اطلاع داد و کمک خواست.

بازتوانی و کمک به معلولان

شناسائی معلولان، ارجاع آنان به مراکز توانبخشی، پیگیری آموزشی مددجویان،

خانواده ها و جامعه برای رفتار درست با معلولان و ... باید از خدمات خانه بهداشت

باشد، که با برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه در حال گسترش است.

همکاری با دانشجویان اعزامی

در مواقعی که رده های مختلف نیروی انسانی پزشکی، برای کارآموزی و کارورزی،

به خانه های بهداشت اعزام می شوند همکاریهای خانه بهداشت در فراهم آوردن

امکان و زمینه فعالیت آنها ضرورت دارد.



موضوعات مرتبط:
برچسب‌ها: خانه بهداشت
[ جمعه ۱۳٩٥/٢/۱٠ ] [ ٤:٢٦ ‎ق.ظ ] [ علی سنجری ژوژکیان ]