شرح وظایف بهورز در خانه بهداشت بخش اول


وظایف بهورز در خانه های بهداشت


خدماتی که درخانه بهداشت به مراجعین ارائه میشود

تعریف: خانه بهداشت محیطی ترین واحد روستائی ارائه خدمت در نظام شبکه های

بهداشتی درمانی کشور است . هر خانه بهداشت بسته به شرایط جغرافیایی به

ویژه امکانات ارتباطی و جمعیت یک یا چند روستا را تحت پوشش خود دارد.

وظایف بهورزان در خانه های بهداشت:

 سرشماری سالانه و ثبت اطلاعات:

هر خانه بهداشت، در شروع کار و در آغاز هر سال، باید اطلاعات آماری کاملی از

منطقه تحت پوشش خود جمع آوری کند. برای این کار، منازل هر یک از روستاهای

تحت پوشش طبق نظم خاصی شماره گذاری می شود. تعداد خانوارها و تعداد افراد

هر خانوار به تفکیک نام، سن جنس، نسبت با سرپرست خانوار، شغل و میزان سواد،

بارداری، معلولیت و بیماری مزمن و تغییرهای جمعیتی خانوار(ازدواج، مرگ، مهاجرت)

و ... ثبت می گردد.

مشخصات مجتمعهای موجود (آب، فاضلاب، نوع مصالح بکار رفته در مسکن و دفع

فضولات....)، شرایط محیطی(را ه ارتباطی، فاصله ها، اماکن عمومی و...)، چگونگی

مواد غذایی و تغذیه مردم و نیز سایر اطلاعات لازم در پرونده خانوار ثبت می شود.

برای این مقصود، تهیه فرمهای خلاصه و حتی المقدور آسان و ساده اهمیت بسیاری

دارد. پس از سرشماری اولیه یا سالانه، گروههای سنی، جنسی، شغلی و... که

برنامه مراقبت بهداشتی معینی دارند، دسته بندی، ثبت و برنامه مراقبت بهداشتی

آنها تنظم می گردد. با جمع آوری و دسته بندی این اطلاعات وسعت عمل، حجم

فعالیت و میدان عملیاتی خانه بهداشت روشن می شود.

آموزش بهداشت عمومی

 مشکل ترین، مهمترین و امید بخش ترین نقش خانه بهداشت، آموزش بهداشت

است . بعلت ظرافت، بردباری و دقت فراوانی که در این کار لازم است، انتظار می رود

وقت زیادی را به خود اختصاص دهد.

خانواده و مدرسه، که بیش از دو سوم هدفهای آموزشی بهداشت عمومی را در

خود دارد، مناسبترین و بارورترین عرصه های این فعالیت است. اگر آموزشهای خانه

بهداشت در این عرصه ها بخصوص در مدرسه، موفقیت آمیز باشد، معلمان در مدرسه

و کودکان در خانه تداوم بخش مفاهیم مورد نظر خواهند بود. کودک به اقتضای قدرت

فراگیری با سرعت بیشتری به تغییر رفتار دست می یابد، این رفتارهای تغیر یافته را

به میان خانواده می برد و عادتهای نو و صحیح را به دیگران انتقال می دهد.

این کیفیت نه تنها در حال حاضر بر مجموعه آگاهیها و رفتار خانواده اثر مستقیم

می گذارد بلکه آشنایی و آمیختگی نسل آینده را نیز با مفاهیم و رفتار بهداشتی

افزون تر می سازد. بعبارت دیگر خارج ساختن نقش آموزش بهداشت از قالب تنگ

موجود، شاید تنها راه تأمین و تضمین آگاهیهای بنیانی و مؤثر بهداشتی باشد.

در این راه فراهم آوردن موجبات آموزشی معلمان مدارس روستایی و کسانی که با

جمعیتهای گروهی سر وکار مستمری دارند نقشی سازنده و پرسود خواهد داشت.

بخش عمده دیگری از آموزشهای بهداشت در جریان مراقبتها و بصورت چهره به چهره

خواهد بود که مؤثرترین طرق آموزش بهداشت است.

تشکیل گروههای داوطلب و شوراهای محلی بهداشت

اگر ضابطه انتخاب فرد بومی درست انجام گیرد، بدلیل آشنایی عمیق کارکنان بومی

با آداب و رسوم محل، باورها و اعتقادهای مردم و استفاده از گویشهای محلی امکان

برقرای ارتباط کارکنان خانه بهداشت با جامعه و نفوذ آموزشهای آنان در مردم محل

خدمت بیشتر خواهد بود. جلب اعتماد مردم موجب می گردد که علاقمندی و گرایش

آنان برای مشارکت در فعالیتهای بهداشتی افزایش یابد. مشارکت و مداخله مردم در

خدمات بهداشتی که عامل تعیین کننده ای برای مراقبت از خویش(self-care) و خود

اتکایی (self-reliance) جامعه است، باید اساسی ترین خط مشی نظام بهداشتی کشور باشد.

در این راستا کارکنان بومی خانه بهداشت مناسبترین گروه برای پایه گذاری و گسترش

این مشارکتها بشمار می روند. مثلاً ، استفاده کارکنان از بستگان و دوستان خویش

برای انجام بعضی از کارها مثل پیگیری و تبلیغ کسانی که در موعد مقررمراجعه نمی

کنند و یا نامنظم مراجعه می نمایند، انجام برخی از خدمات نظیر وزن کردن زنان حامله

و کودکان، درست کردن محلول ORS و... می تواند مقدمه ای باشد که بتدریج به

تشکیل گروههای داوطلب، در زمینه هر یک از خدمات و تشکیل شوراهای محلی

بهداشت منجر گردد.

 مراقبت از زنان باردار:

 نگهداری آمار دقیق و تشکیل پرونده برای کلیه زنان باردار پیگیری آنها در مراحل

مختلف پیشرفت حاملگی

 تکمیل فرم مراقبت دوران بارداری در اولین دیدار زن باردار، ثبت سوابق و نتجه

زایمانهای قبلی، درج نتایج اولین معاینه در فرم مراقبت

 برآورد تاریخ تقریبی زایمان و درخواست آزمایشهای تشخیصی لازم

 در دیدارهای بعدی: زنان باردار در شش ماه اول حاملگی ماهی یکبار، در ماه هفتم و

هشتم دوبار و در ماه نهم هر هفته یکبار تحت مراقبت قرار می گیرد، تا دوران حاملگی

را با شرایط مناسبی به پایان برسانند. سنجش پیشرفت حاملگی، آموزش زن باردار در

مورد تغذیه، ورزش، پوشاک، مراقبت از پستانها، اهمیت دادن آغوز ، تغذیه با شیر مادر

و سایر مراقبتهای دوران بارداری، تزریق واکسن کزاز یا تؤام ، آموزش طرز مراقبت

صحیح از نوزاد، روش درست شیر دادن، تغذیه شیر خوار و...

 اعزام زنان باردار نیازمند مراقبتهای ویژه به مرکز بهداشتی درمانی مربوطه

 مساعدتهای لازم برای تأمین امکان زایمان سالم و بهداشتی برای زنان حامله تحت

نظر، اعم از همکاری با مامای محلی یا معرفی و فراهم آوردن تسهیلات لازم برای

اعزام آنها به مرکز بهداشتی درمانی و ثبت جریان و نتیجه زایمان در پرونده مادر.

 آموزش مراقبتهای بعد از زایمان و کمک به انجام آنها

مراقبت از کودکان 8-0 سال

 تکامل کودک ازدوران جنینی آغاز میشود وبامراقبت وتغذیه مطلوب دردوران بارداری

فرصت رشد وتکامل مطلوب کودک که حق طبیعی اوست فراهم میشود. مهمترین

دوران تکامل مغزی کودک دردوسال اول زندگی است که نقش قابل ملاحظه ای

برعملکرد ذهنی , جسمس,روانی,اجتماعی وایمنی کودک دارد تجربیاتی که کودک

درسالهای سوم تاپنجم زندگی کسب میکند اورا برای کسب مهارتهای اجتماعی

و یادگیری دردوران مدرسه آماده میسازد. تجربیات ومهارتهای کودک دردوران 8-6

سالگی که بدو ورود به مدرسه است درقدرت یادگیری اودر دوران تحصیل حیاتی است

بنابراین مراقبت ازکودک , حمایت , آموزش و رشد و تکامل مطلوب , ازدوره لقاح آغاز

میشود ونه تنها مراقبت کودک بلکه مراقبت ازمادر نیز برای بقاء رشد و تکامل کودک

حائز اهمیت است .

کودکانی که ازمراقبت مطلوب برخوردار هستند در آموزش و سایر خدمات اجتماعی از

بقیه جلوتر هستند . توان تولید بیشتری دارند و به قانون بیشتر احترام میگذارند  لذا

هزینه های آینده برای آموزش بهداشت و هزینه های اجتماعی کاهش خواهد یافت و

سرمایه های اجتماعی فزونی می یابد.

توجه خاص به تکامل آنها درسنین زیر 8سال وبه ویژه زیر 5 سال از , ازاهمیت

ویژه ای برخوردار است

برنامه مراقبت کودک سالم به دنبال یافتن راهی برای جداکردن کودکان سالم از

کودکان به ظاهر سالم یا مستعد به بیماری است که هنوز نشانه های بیماری در

آنها مستقر نشده است .

در حقیت هدف این برنامه طراحی نظام غربالگری استاندارد مراقبت کودکان صفرتا

هشت سال و اجرای آن میباشد.



موضوعات مرتبط:
برچسب‌ها: خانه بهداشت
[ جمعه ۱۳٩٥/٢/۱٠ ] [ ٤:٥٦ ‎ق.ظ ] [ علی سنجری ژوژکیان ]